Butterflies of Sindhudurg

Yamfly

Loxura atymnus (Lycaenidae)

सह्याद्री यामफ्लाय

सह्याद्री यामफ्लाय

Scientific Name : Loxura atymnus (Stoll, 1780)
Subspecies : L. atymnus atymnus (Stoll, 1780)
Common Name : Yamfly, Sahyadri Yamfly
Marathi Name : यामिनी
Wingspan : 3.5-4 cm
Host plant : घोटवेल (Smilax)

ओळख :-

"यामफ्लाय" हेे भारत-मलेशिया पट्ट्यात आढळणारे सुंदर फुलपाखरू. याचे शास्त्रीय नाव 'लाॅक्झुरा अॅटिम्नस' असून लायसिनिडी (निल) कुळात समावेश होतो. याच्या पश्चिम घाटात आढळणार्‍या उपजातीला "सह्याद्री यामफ्लाय" असे संबोधले जाते. करांदा किंवा याम याच्या खाद्य वनस्पती असल्यामुळे याचे नाव "यामफ्लाय" व "यामिनी" ठेवण्यात आले आहे.

आढळ व व्यवहार :-

लांब शेपटी व केसरी रंगसंगतीमुळे उडताना खुप सुंदर दिसते. फुलांवर वावर जवळपास नाहीच. बर्‍याच वेळा घोटवेल, दिंडा सारख्या वनस्पतींच्या खोडातून स्त्रवणारा रस पिताना दिसून येतात. पंख उघडून सूर्यप्रकाशात ऊन शेकताना दिसतात. याच्या खाद्य वनस्पती करांदा व घोटवेल पावसाळ्यात वाढत असल्यामुळे, पावसाळ्यात या फुलपाखरांची संख्या खूप जास्त असते.

सह्याद्री यामफ्लाय (दिंड्यावर रस पिताना)

सह्याद्री यामफ्लाय (ऊन शेकताना)

वर्णन :-

पंखविस्तार 3.5 ते 4 सेमी असू शकतो. बंद पंखांचा रंग पिवळसर-केसरी व त्यावर फुसट तपकिरी ठिपक्यांच्या रांगा असतात. मागच्या पंखांचे टोक निमुळते होत जाऊन शेपटीसारखे दिसते. उघड्या पंखांचा रंग भगवा असून वरच्या कडा तपकिरी असतात. नर व मादी सारखेच दिसतात.

खाद्य वनस्पती :-

घोटवेल - Smilax

 Smilax zeylanica (Smilacaceae)

घोटवेल ही पावसाळ्यात वाढणारी काटेरी वेल. खोड व नवीन पालवी लालसर असून त्यावर खुप काटे असतात. याच्या कोवळ्या कुवर्‍यांंची भाजी केली जाते.

जीवनक्रम :-

अंडी पांढरी असूून खाद्य वेलींच्या कुवर्‍यांवर घातली जातात.

सुरवंट लालसर-हिरव्या रंगाचा असल्याने खाद्य वनस्पतीच्या खोडासारखाच दिसतो. सुरवंट मुंग्यांसोबत सहजीवन जगतो. सुरवंटाकडून मुंग्यांना मधासारखा गोड द्रव दिला जातो बदल्यात मुंग्यांच्या अस्तित्वामुळे सुरवंटाला इतर शिकार्‍यांंचा धोका नसतो. सुरवंट 12-13 दिवसांत 1.5 सेमी पर्यंत वाढतो.

सह्याद्री यामफ्लाय (सुरवंट)

पूर्ण वाढ झाली की सुरवंट कोष तयार करतो. कोष हिरवा असून मागच्या टोकाने आधाराला चिकटलेला व आधारासलगच असतो.

साधारण 7-8 दिवसांनंतर कोषातून फुलपाखरू बाहेर येते.

निल - Blues

Lycaenidae > Theclinae > Loxurini